Een elektronisch toegangssysteem ontwerpen in een monument gaat niet anders in zijn werk dan voor een zorginstelling of kantorengebouw. Want Building Control is engineerswerk. Je gaat op zoek naar de juiste combinatie van technieken voor optimaal toegangsbeheer. Maar werken op een historische plek als Slot Loevestein is natuurlijk wel extra bijzonder.

Slot Loevestein is vooral bekend als het kasteel waaruit Hugo de Groot wist te ontsnappen. Misschien herinnert u zich het verhaal uit de geschiedenisles op school. Deze rechtsgeleerde werd in de zeventiende eeuw in Slot Loevestein gevangen gezet door de Oranjes. Maar hij ontsnapte door zich te verstoppen in een boekenkist.

Gecontroleerde toegang voor betalende bezoekers

Ik kreeg in 2014 niet de opdracht om mensen op te sluiten in het kasteel. Wel werd ik gevraagd een oplossing te bedenken voor gecontroleerde toegang van betalende bezoekers. Het terrein rondom Slot Loevestein – de vesting – is vrij toegankelijk. Maar mensen die het kasteel willen bezoeken, moeten daarvoor betalen. Zo’n probleem is met moderne technologie op het gebied van elektronisch toegangsbeheer goed op te lossen. Daarin hoeft een kasteel niet anders te zijn dan een zorginstelling, een kantoorgebouw of een fitnesscentrum.

De uitdaging: een ‘klassiek’ valhek én moderne technologie

Maar waar we in dit geval rekening mee moesten houden, was een ‘klassieke’ vorm van toegangscontrole. In de kasteelpoort van het kasteel werd een valhek geplaatst. Dit valhek bestond niet alleen uit spijlen, maar bevatte ook een draaideur en een tourniquetpoort (een gecontroleerd draaihek). Bezoekers moeten door die draaideur en die poort heen om in het kasteel te komen. De uitdaging was: hoe zorg je voor een valhek met een slanke uitvoering zonder dat in je inboet op de mogelijkheden van de moderne technologie.

Maar dat lukte!

Met een smart card de tourniquetpoort bedienen

In Loevestein hanteert men een elektronisch systeem waarbij betalende bezoekers met een ‘digitale’ sleutel interactieve presentaties kunnen starten. Die digitale sleutel gebruiken bezoekers ook om de tourniquetpoort te bedienen. Deze smart card met chip (bij experts bekend als RFID) kopen de bezoekers bij de kassa. Daarnaast heeft het hek een toegangsdeur voor mindervaliden. Deze deur is zelfsluitend uitgevoerd. En dat heeft met de vluchtveiligheid te maken.

Veilig en snel vluchten uit Slot Loevestein

Want in geval van een noodsituatie moeten de bezoekers van het kasteel snel en veilig kunnen vluchten. Daarom is het valhek uitgerust met een hijsinrichting. Deze hijst het valhek bij een calamiteit in korte tijd helemaal omhoog. Daarom zijn de draaideur en de tourniquetpoort standaard afgesloten. En daarom is de deur voor mindervaliden ook zelfsluitend. Als de uitstekende delen van het tourniquet of die deur zouden openstaan, kan het valhek niet omhoog.

Leuk detail: de digitale sleutel die bezoekers krijgen, heeft de vorm van een ouderwetse sleutel. Zo is die smart card niet alleen de sleutel van het Slot, maar ook de sleutel naar de geschiedenis.

Dit blog is geschreven ter gelegenheid van Open Monumentendag 2017. Nieuwsgierig naar meer ‘monumentale’ projecten van Mastermate? Lees dan het blog van Cor Stok over het vervangen van deurbeslag in monumenten.